โรคเบาหวานเทียม ไม่ใช่เบาหวานแต่กระหายน้ำตลอดเวลา

โรคเบาหวานเทียม หรือที่เรียกว่า “Diabetes Insipidus” เป็นภาวะที่หลายคนอาจไม่คุ้นเคยนัก และอาจเข้าใจผิดว่าเป็นโรคเบาหวานทั่วไป เนื่องจากมีอาการบางอย่างที่คล้ายกัน เช่น กระหายน้ำตลอดเวลาและปัสสาวะบ่อยๆ แต่จริงๆ แล้ว โรคเบาหวานเทียมเป็นโรคที่แตกต่างจากโรคเบาหวานที่เราคุ้นเคย และไม่ได้เกี่ยวข้องกับระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงแต่อย่างใด แต่เกิดจากปัญหาการควบคุมการผลิตและการทำงานของฮอร์โมนในร่างกายที่ควบคุมการเก็บน้ำในไต

โรคเบาหวานเทียมไม่ได้เกี่ยวข้องกับระดับน้ำตาลในเลือดเหมือนโรคเบาหวานประเภทอื่นๆ ที่เรารู้จัก แต่มันเป็นภาวะที่เกิดจากการขาดหรือการไม่ทำงานของฮอร์โมนแอนติไดยูเรติก (ADH) ซึ่งมีหน้าที่ในการควบคุมปริมาณน้ำในร่างกาย ทำให้ผู้ที่เป็นโรคนี้จะมีอาการกระหายน้ำอย่างรุนแรงและปัสสาวะออกมากเกินไป ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำมากเกินไป

• ภาวะน้ำในหูไม่เท่ากัน เกิดได้จากอะไร ทำไมบ้านหมุนบ่อย

อาการและสาเหตุของ โรคเบาหวานเทียม

อาการของโรคเบาหวานเทียมสามารถทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่สบายตัว และมีอาการที่เด่นชัด เช่น กระหายน้ำอย่างมาก หรือที่เรียกว่า “polydipsia” และการปัสสาวะบ่อยๆ ในปริมาณมาก หรือที่เรียกว่า “polyuria” อาการเหล่านี้เกิดขึ้นเนื่องจากร่างกายไม่สามารถควบคุมปริมาณน้ำได้เหมือนปกติ การสูญเสียน้ำมากเกินไปจะทำให้ร่างกายเกิดภาวะขาดน้ำ (Dehydration) และทำให้ผู้ป่วยต้องดื่มน้ำในปริมาณที่มากขึ้นเพื่อทดแทนน้ำที่สูญเสียไป

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานเทียมสามารถแบ่งออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่ สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับการผลิตฮอร์โมนแอนติไดยูเรติก (ADH) และสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองของร่างกายต่อฮอร์โมนนี้

1. ภาวะขาดฮอร์โมน ADH: ในบางกรณี, โรคเบาหวานเทียมเกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถผลิตฮอร์โมน ADH ได้เพียงพอ หรือการที่สมองไม่สามารถส่งสัญญาณให้ผลิตฮอร์โมนนี้ได้ อาการนี้จะเกิดขึ้นเมื่อมีการบาดเจ็บที่สมอง หรือการติดเชื้อในสมอง หรือบางครั้งอาจเกิดจากโรคที่ส่งผลกระทบต่อการทำงานของต่อมใต้สมอง
2. ภาวะไม่ไวต่อฮอร์โมน ADH: ในบางกรณี, โรคเบาหวานเทียมเกิดจากการที่ไตไม่สามารถตอบสนองต่อฮอร์โมน ADH ได้ตามปกติ ส่งผลให้การเก็บน้ำในร่างกายไม่ได้รับการควบคุม ทำให้มีการขับน้ำออกจากร่างกายอย่างไม่จำเป็น

ทั้งสองสาเหตุนี้จะทำให้เกิดอาการหลักของโรคเบาหวานเทียม คือ การดื่มน้ำมากเกินไปและการปัสสาวะบ่อยจนร่างกายสูญเสียน้ำในปริมาณที่มากเกินไป ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะขาดน้ำได้

ผลกระทบของโรคเบาหวานเทียม

แม้ว่าโรคเบาหวานเทียมจะไม่ได้เกี่ยวข้องกับระดับน้ำตาลในเลือด แต่ก็สามารถมีผลกระทบต่อร่างกายได้อย่างรุนแรงเช่นกัน เนื่องจากการสูญเสียน้ำจากร่างกายอย่างต่อเนื่องจะทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานไม่ปกติ การขาดน้ำอาจส่งผลให้เกิดอาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ หรือมีปัญหาในการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย นอกจากนี้ยังอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของอวัยวะอื่นๆ เช่น ไต หัวใจ และระบบหมุนเวียนเลือด

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาการขาดน้ำอย่างต่อเนื่องอาจนำไปสู่ภาวะขาดน้ำที่รุนแรง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการช็อกหรือภาวะไตวายได้ ในกรณีที่เป็นโรคเบาหวานเทียมในระยะยาว ผู้ป่วยอาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น การเสื่อมสภาพของไต หรือปัญหาทางสุขภาพอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขาดน้ำ

การรักษาโรคเบาหวานเทียม

การรักษาโรคเบาหวานเทียมมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดโรค การรักษาหลักๆ มักจะเน้นไปที่การทดแทนฮอร์โมน ADH หรือการใช้ยาที่ช่วยปรับสมดุลของน้ำในร่างกาย

สำหรับผู้ที่มีภาวะขาดฮอร์โมน ADH การรักษามักจะเป็นการใช้ยาฮอร์โมนสังเคราะห์ที่มีลักษณะคล้ายกับฮอร์โมน ADH ที่ขาดหายไป เช่น Desmopressin ซึ่งจะช่วยให้ไตสามารถเก็บน้ำได้มากขึ้นและลดการปัสสาวะในปริมาณที่มากเกินไป

ในกรณีที่เป็นโรคเบาหวานเทียมที่เกิดจากภาวะไม่ไวต่อฮอร์โมน ADH การรักษามักจะเน้นไปที่การปรับสมดุลของน้ำในร่างกายผ่านการดื่มน้ำมากขึ้นและการใช้ยาบางประเภทที่ช่วยลดการขับน้ำจากร่างกาย

นอกจากนี้ การรักษายังรวมถึงการดูแลร่างกายให้ได้รับน้ำในปริมาณที่เพียงพอ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำและรักษาสมดุลของอิเล็กโทรไลต์ในร่างกาย

สรุป

โรคเบาหวานเทียมเป็นภาวะที่มีอาการคล้ายกับโรคเบาหวานทั่วไป เช่น การกระหายน้ำตลอดเวลาและการปัสสาวะบ่อย แต่จริงๆ แล้วมันเป็นโรคที่เกิดจากการขาดหรือการไม่ตอบสนองต่อฮอร์โมนที่ควบคุมการเก็บน้ำในร่างกาย หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม อาจทำให้เกิดภาวะขาดน้ำหรือภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ได้ การรักษาจะเน้นไปที่การทดแทนฮอร์โมนหรือการใช้ยาเพื่อช่วยรักษาสมดุลของน้ำในร่างกาย ดังนั้นการตรวจสอบและวินิจฉัยอย่างถูกต้องจากแพทย์เป็นสิ่งสำคัญในการจัดการกับโรคเบาหวานเทียมนี้

credit : ufabet