กล้ามเนื้อลีบ ไม่ใช่แค่ในผู้สูงอายุ แต่เกิดได้ในคนทำงานออฟฟิศ

เมื่อพูดถึงภาวะ กล้ามเนื้อลีบ หรือ Muscle Atrophy ภาพที่หลายคนนึกถึงมักจะเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุซึ่งร่างกายเริ่มเสื่อมถอยไปตามกาลเวลา แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภาวะนี้ไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวสำหรับคนหนุ่มสาวในยุคปัจจุบันเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มคนทำงานออฟฟิศที่ต้องใช้ชีวิตส่วนใหญ่หมดไปกับการนั่งทำงานอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานๆ การใช้ชีวิตแบบขาดการเคลื่อนไหวนี้ได้กลายเป็นภัยเงียบที่กำลังกัดกินมวลกล้ามเนื้อและบั่นทอนสุขภาพของเราไปอย่างช้าๆ โดยที่เราอาจไม่ทันสังเกตเห็น บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกถึงสาเหตุที่แท้จริงว่าทำไมคนทำงานออฟฟิศจึงมีความเสี่ยงต่อภาวะนี้มากกว่าที่คิด อาการและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในระยะยาว ไปจนถึงแนวทางปฏิบัติที่สามารถทำได้ทันทีเพื่อปกป้องตัวเองจากภาวะกล้ามเนื้อลีบและสร้างสุขภาพที่ดีให้กับตัวเอง

• เสียงกรอบแกรบตามข้อ คืออะไร? ความเสื่อมของข้อต่อหรือแค่ลมในข้อ
  

ทำความเข้าใจ กล้ามเนื้อลีบ : ภาวะที่ร่างกาย “ทิ้ง” สิ่งที่ไม่จำเป็น

ภาวะกล้ามเนื้อลีบ คือการที่มวลกล้ามเนื้อลดลง มีขนาดเล็กลง และความแข็งแรงลดลง ซึ่งเกิดจากการที่ร่างกายไม่ได้ใช้งานกล้ามเนื้อส่วนนั้นๆ เป็นเวลานานจนร่างกายมองว่ากล้ามเนื้อส่วนนี้ไม่จำเป็นอีกต่อไป และเริ่มที่จะสลายโปรตีนในใยกล้ามเนื้อออกมาใช้เป็นพลังงาน ซึ่งเป็นไปตามหลักการง่ายๆ ที่ว่า “use it or lose it” หรือ “ไม่ใช้ก็เสียไป” ในทางการแพทย์ ภาวะกล้ามเนื้อลีบที่เกิดขึ้นในผู้สูงอายุนั้นมีชื่อเรียกเฉพาะว่า Sarcopenia ซึ่งมักเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและกระบวนการเสื่อมถอยตามธรรมชาติ แต่ในคนทำงานออฟฟิศแล้ว ภาวะกล้ามเนื้อลีบที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากสาเหตุหลักคือการขาดการใช้งาน (Disuse Atrophy) ซึ่งหากเราละเลยและปล่อยให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก็จะนำไปสู่ความเสื่อมถอยของร่างกายได้ไม่ต่างอะไรกับผู้สูงอายุเลย

วิกฤตในสำนักงาน: ทำไมการนั่งนานๆ จึงเป็นภัยคุกคามต่อมวลกล้ามเนื้อ

ชีวิตของคนทำงานออฟฟิศในแต่ละวันมักจะเริ่มต้นด้วยการนั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลาหลายชั่วโมงโดยแทบจะไม่มีการลุกเดินไปไหน พฤติกรรมนี้คือปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะ กล้ามเนื้อลีบ การนั่งเป็นเวลานานๆ ทำให้กล้ามเนื้อส่วนสำคัญของร่างกายไม่ได้รับการใช้งานอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกล้ามเนื้อในส่วนล่างของร่างกายอย่างกล้ามเนื้อก้น กล้ามเนื้อต้นขา และกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว เมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้ขาดการใช้งานอย่างต่อเนื่องก็จะค่อยๆ อ่อนแรงลงและฝ่อลีบไปในที่สุด

นอกจากนี้ พฤติกรรมการนั่งทำงานในท่าที่ไม่ถูกต้อง เช่น การก้มหน้าลงมองจอคอมพิวเตอร์ การนั่งหลังค่อม หรือการยื่นคอไปข้างหน้า ก็จะทำให้กล้ามเนื้อบางส่วนต้องทำงานหนักเกินไปเพื่อพยุงร่างกาย ขณะที่กล้ามเนื้อส่วนอื่นๆ กลับไม่ได้รับการใช้งาน ส่งผลให้เกิดความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อ นำไปสู่อาการปวดเมื่อยตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย เช่น ปวดคอ บ่า ไหล่ และหลังเรื้อรัง ซึ่งในระยะยาวจะยิ่งทำให้ร่างกายไม่อยากที่จะขยับเขยื้อน และเร่งให้กระบวนการฝ่อลีบของกล้ามเนื้อดำเนินไปอย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม: เมื่อความอ่อนแอเริ่มส่งเสียง

ภาวะ กล้ามเนื้อลีบ อาจเริ่มต้นจากสัญญาณเล็กๆ น้อยๆ ที่เรามองข้ามไปในชีวิตประจำวัน สังเกตได้จากอาการเหล่านี้

• รู้สึกอ่อนแรงลง: เริ่มรู้สึกว่าตัวเองยกของหนักๆ ได้น้อยลง หรือทำกิจกรรมที่เคยทำได้ง่ายๆ กลับรู้สึกเหนื่อยและหนักกว่าเดิม
• กล้ามเนื้อมีขนาดเล็กลง: สังเกตว่าแขนขาดูเล็กลงหรือกล้ามเนื้อไม่กระชับเหมือนเดิม
• อาการปวดเรื้อรัง: มีอาการปวดหลัง ปวดคอ หรือปวดข้อต่อต่างๆ บ่อยครั้ง ซึ่งเป็นผลมาจากความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อ
• การเคลื่อนไหวไม่คล่องแคล่ว: รู้สึกว่าตัวเองเคลื่อนไหวได้ไม่คล่องตัวเหมือนเดิม หรือการทรงตัวไม่ดีเท่าที่ควร

หากปล่อยให้ภาวะนี้ดำเนินต่อไปโดยไม่แก้ไข ในระยะยาวจะนำไปสู่ผลกระทบที่รุนแรงกว่าแค่การรู้สึกอ่อนแอลง กล้ามเนื้อที่อ่อนแอลงจะทำให้เรามีความเสี่ยงที่จะได้รับบาดเจ็บจากการหกล้มได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้มวลกล้ามเนื้อที่ลดลงยังส่งผลให้อัตราการเผาผลาญพลังงานในร่างกายต่ำลง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นได้ง่ายและควบคุมได้ยาก

credit : ufabet
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *